Soorten champagnes

In tegenstelling tot wat er vaak wordt gedacht is champagne niet de verzamelnaam van alle mousserende wijnen. Het is een beschermde naam. Enkel de mousserende wijnen gemaakt van voor de champagne specifieke druiven en uit een duidelijk omkaderd gebied in Noord-Frankrijk mogen champagne genoemd worden. Naast het feit dat niet alle mousserende wijnen champagnes zijn is het ook zo dat niet alle champagnes dezelfde wijn zijn. Er zijn veel verschillende stijlen.

Non-vintage

Voorbeeld van een non-vintage champagne. Louis Dousset Original Brut

Een champagne sans année: Louis Dousset Original Brut

In de regel zijn dit champagnes die worden gemaakt van druiven van 2 of meer jaren. Er zijn producenten die champagnes gemaakt van druiven van 1 jaar verkopen als non-vintage. Dit is toegestaan want ze claimen niet dat de champagne van een specifiek jaar is.

In de champagnestreek worden non-vintage champagnes gemaakt van wijnen van datzelfde jaar waarna ze worden gemengd met reservewijnen van voorgaande jaren, de assemblage. Dit mengen van wijnen van verschillende jaren geeft de champagne zijn complexiteit en karakter. De hoeveelheid gebruikte reservewijn kan variëren van 5 tot 50% en de leeftijd van de wijnen kan 2 tot 15 jaar en meer zijn. Soms wordt er 1 reservewijn gebruikt. Andere keren misschien wel 7 verschillende!

Wat hier een grote rol speelt is de zogenaamde huisstijl van de producent. Is een champagneproducent op zoek naar een lichte champagne, dan worden vaak jonge wijnen gebruikt. De wat zwaardere champagnes worden gemaakt door oudere, rijpere reservewijnen te gebruiken. In Frankrijk wordt de term sans année oftewel zonder jaar ook gebruikt. De sans année of non-vintage champagnes vormen het grootste deel van de verkochte champagnes, namelijk ongeveer 80 tot 90%. Wettelijk is bepaald dat 15% van de jaaroogst gebruikt moet worden voor non-vintage champagnes. Dit om er zeker van te zijn dat ook de allerbeste druiven voor alle champagnes gebruikt worden en niet alleen voor de meest luxe champagnes.

Vintage

Van een vintage champagne is wettelijk bepaald dat deze moet bestaan uit wijnen van een enkel aangegeven oogstjaar. Er kan worden gesteld dat tijdens een vintagejaar de oogsten en de kwaliteit van de druiven erg goed zijn. Het is dan ook niet noodzakelijk om de beschikbare wijnen van dat jaar te mengen met reservewijnen van voorgaande jaren. Sommige champagnehuizen brengen alleen een vintage champagne uit van de allerbeste wijnjaren. Anderen doen dit niet waardoor er van deze producenten praktisch elk jaar een vintage champagne op de markt komt.

Vintage champagnes ontwikkelen zich qua smaak nog veel meer dan champagnes sans année. Dit omdat er geen reservewijnen zijn toegevoegd. Sinds de zogenaamde cuvée prestige champagnes steeds populairder worden hangen de vintage champagnes een beetje tussen de non-vintage champagnes en de cuvée prestige champagnes in. Sommige producenten zijn om deze reden gestopt met het maken van vintage champagnes.

Cuvée Prestige

Veel champagneproducenten hebben naast hun champagne sans année en hun vintage champagne ook een zogenaamde cuvée prestige champagne. Dit soort champagnes is ontstaan nadat de Russische Tsaar Alexander II een hele speciale cuvée in een lood en kristallen fles bestelde bij champagneproducent Louis Roederer. Bij de cuvée prestige champagnes worden de allerbeste druiven van de allerbeste jaren gebruikt. Deze champagnes kunnen ook erg lang rijpen en worden vaak te vroeg gedronken.

Blanc de Blancs

Bij een Blanc de Blancs, oftewel “wit van witten”-champagne worden alleen chardonnay druiven gebruikt. Een Blanc de Blancs champagne is vaak erg licht en elegant en heeft een limoen-mineraalachtige smaak. Dit type champagne wordt vaak gebruikt als aperitief.

Blanc de Noirs

Een Blanc de Noirs, oftewel “wit van zwarten”-champagne wordt gemaakt van enkel blauwe Pinot Noir of Pinot Meunier druiven of een combinatie van beiden. In de champagnestreek is een gouden glans toegestaan in de champagne. Een enigszins roze Blanc de Noirs zou als niet-geslaagd worden beschouwd. Een Blanc de Noirs champagne kan qua smaak een hoop diepgang hebben. Vaak missen ze wel het hele frisse wat door de Chardonnay druif wordt veroorzaakt. Blanc de Noirs champagnes smaken vaak stevig, vlezig en kruidig en worden om deze reden vaak gedronken bij het tafelen.

Rosé-champagnes

Wettelijk gezien is de rosé-champagne een enorme uitzondering. Het is de enige roze wijn die gemaakt mag worden door aan een witte wijn rode wijn toe te voegen. Alle andere rosé-wijnen moeten gemaakt worden door het sap en de schillen van de blauwe druiven te weken als ware het rode wijnen, echter voor een kortere periode.  Sommige rosé-champagnes worden op deze manier gemaakt, die noemt men Rosé de Saignée, wat zoiets betekent als “roze uit bloed”. Deze methode is wel veel bewerkelijker en complexer dan het toevoegen van een beetje rode wijn aan de champagne. Rosé-champagnes zijn iets minder zuur dan de lichte champagnes vanwege het hogere gehalte aan Pinot Noir.

Lees verder:

De streek
De champagnemethode
Onze champagnehuizen
Bewaren en serveren